Επιθυμητό και διόλου ευκαταφρόνητης σημασίας βέβαια το υψηλό επίπεδο γραφικών σε ένα fighting game, σαφώς καθοριστικός και ο αριθμός των διαφορετικών τρόπων παιχνιδιού που προσφέρει, αλλά... κακά τα ψέματα. Αλλού "κρύβεται" ο αποφασιστικός παράγοντας για την επιτυχία, ειδικά τη μακροπρόθεσμη: αν ο μηχανισμός που βρίσκεται στον "πυρήνα" του gameplay δεν είναι το ίδιο ποιοτικός και μελετημένος, ισορροπημένος σε όλα του τα στοιχεία και προσβάσιμος, τότε ακόμη και το εντυπωσιακότερο beat' em up έχει "ημερομηνία λήξης". Δεν είναι τυχαίο που το αρχικό Soul Calibur (στη σύγχρονη εκδοχή του του Xbox Live Arcade για παράδειγμα) παίζεται με ευχαρίστηση δέκα χρόνια μετά: ο μηχανισμός αυτός είχε ήδη τελειοποιηθεί από τη Namco το 1999. To ερώτημα είναι: μπόρεσε να υλοποιηθεί με τον ίδιο άψογο τρόπο ο μηχανισμός αυτός και στο Soul Calibur IV, λαμβάνοντας στα υπόψιν ότι η ιαπωνική εταιρεία έκανε και μία σειρά από προσθήκες νέων στοιχείων;

Η αλήθεια είναι ότι στο SCIV η Namco δεν αποπειράθηκε να... "ξαναεφεύρει τον τροχό", με ό,τι αυτό συνεπάγεται: τα πλεονεκτήματα του μηχανισμού αυτού απέναντι στον αντίστοιχο των Tekken και Virtua Fighter παραμένουν, παραμένει ωστόσο και η ίδια γενική "αίσθηση" στο gameplay, ακριβώς για το λόγο αυτό. Οι παίκτες έχουν στη διάθεσή τους τις δύο διαφορετικές επιθέσεις, τα λακτίσματα και την άμυνα αντιστοιχισμένα στα τέσσερα πλήκτρα του joypad και, με συνδυασμούς των πλήκτρων αυτών και των μοχλών, καλούνται να εκτελέσουν μία τεράστια σειρά από κινήσεις ή ακολουθίες κινήσεων. Πολλές από τις κινήσεις και τους συνδυασμούς αυτούς είναι εύκολα προσβάσιμα από τον καθένα, με περισσότερη επένδυση χρόνου όμως αποκαλύπτονται πολύ περισσότερες και εντυπωσιακότερες τεχνικές, που προσφέρουν ίσες ευκαιρίες σε όλους τους χαρακτήρες του SC απέναντι σε όλους τους άλλους χαρακτήρες - καθιστώντας, τελικά, τη νίκη θέμα δεξιοτεχνίας και πολύ λιγότερο τύχης.



Τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του μηχανισμού αυτού, επίσης δεν έχουν αλλάξει. Η "ελεύθερη κίνηση" στο χώρο (8-way run) συνεχίζει να είναι άνετη, η "ενεργητική άμυνα" και η "απόκρουση εν κινήσει" (Guard Impact και Parry) εξακολουθούν να είναι οι καλύτεροι τρόποι αντιμετώπισης των αντιπάλων, ενώ η "αίσθηση του χώρου" συνεχίζει να είναι σημαντική αφού καραδοκούν πάντοτε... τα ring-out, που αναδεικνύουν νικητή αν ο αντίπαλος ωθήσει τον παίκτη εκτός των ορίων κάθε πίστας. Συνεχίζουν επίσης να υπάρχουν ισχυρές "λαβές", κινήσεις που δεν εμποδίζονται (unblockables) καθώς και η δυνατότητα να διακόπτει κανείς τους συνδυασμούς κινήσεων καθώς εκτελούνται, να "προσποιείται" κινήσεις και να ολοκληρώνει κινήσεις με πολλούς διαφορετικούς τρόπους, ώστε να αποφεύγει το είδος των προβλέψιμων τακτικών που θα τον καθιστούσαν "εύκολο αντίπαλο".

Μερικές "σημειώσεις" για τους πιστούς φίλους της σειράς: το SCIV τοποθετείται, όσον αφορά την ταχύτητά του, μάλλον ανάμεσα στα SC και SCII. Όντας ελαφρώς - και σκόπιμα - πιο "αργού" ρυθμού, επιτρέπει το περισσότερο "στρατηγικό" παιχνίδι σε σχέση με το SCIII. Επίσης, τα περιθώρια για την εκτέλεση του Guard Impact είναι πλέον μεγαλύτερα (για να βοηθήσουν πιθανώς και τους αρχάριους να το χρησιμοποιήσουν συντομότερα), οπότε κι αυτό πρέπει να ληφθεί στα υπόψιν, ενώ για τον ίδιο λόγο έχει αυξηθεί ελαφρώς και η διάρκεια του frame buffering (η δυνατότητα να "εισάγει" ο παίκτης κινήσεις ενώ ακόμη ολοκληρώνεται η προηγούμενη). Έχει επίσης αφαιρεθεί η δυνατότητα "συγκέντρωσης ενέργειας" για περιορισμένο χρονικό διάστημα (Soul Charge), η οποία ούτως ή άλλως δεν χρησιμοποιούνταν πάρα πολύ σε multiplayer καταστάσεις.



Λόγω όλων των παραπάνω - και του γεγονότος ότι έχουν αλλάξει αισθητά οι movelists των περισσότερων χαρακτήρων - οι "βετεράνοι" των SC θα χρειαστούν κάποιον επιπλέον χρόνο εξοικείωσης με τα νέα δεδομένα. Είναι όμως πάρα πολύ πιθανό σε βάθος χρόνου να διαπιστώσουν ότι, με τις επιλογές αυτές της Namco, ο τίτλος δεν έχει χάσει τίποτε από τη "ροή" του. Η ισορροπία, δε, ανάμεσα στους χαρακτήρες έχει εν πολλοίς διατηρηθεί ως είχε: πάντα θα υπάρχουν χαρακτήρες με τους οποίους κάποιοι παίκτες θα είναι σε θέση να αποσπάσουν ευκολότερες νίκες, πάντοτε θα υπάρχουν τρόποι αυτοί οι χαρακτήρες να αντιμετωπιστούν (απλά θα χρειάζεται πάντοτε περισσότερη δεξιοτεχνία). Όσοι και όσες ασχοληθούν με το SCIV για πρώτη φορά, δεν θα... παρατηρήσουν διαφορές, προφανώς, θα διαπιστώσουν όμως γρήγορα ότι όσο περισσότερο μαθαίνει κανείς τις ιδιαιτερότητες κάθε χαρακτήρα, τόσο περισσότερο απολαμβάνει το gameplay συνολικά - και ότι, σε αντίθεση με άλλα fighting games, ούτε να... εκνευριστεί χρειάζεται πριν φτάσει σε αυτό το σημείο, ούτε τελειώνουν γρήγορα όλα όσα μπορεί να "ανακαλύψει" για τους μαχητές που προσφέρονται.